Een goede brainstorm levert geen lijst met losse ideeën. Een goede brainstorm levert een richting waar iedereen in gelooft.
In dit artikel
Delen
Je kent het ritueel. Acht mensen aan een tafel, post-its, een flipover, iemand zegt 'er zijn geen foute ideeën'. Twee uur later ligt de muur vol gekleurde briefjes en gaat iedereen naar huis met het gevoel: we hebben iets gedaan. De week erna weet niemand nog wat er bedacht is.
De meeste brainstorms mislukken omdat ze beginnen zonder richting. Mensen bedenken losse dingen (een goochelaar, een escape room, een act van vroeger), zonder dat iemand de vraag stelt waar ze naartoe werken.
Een goede brainstorm begint niet bij ideeën, maar bij een vraag die scherp genoeg is om 'nee' te kunnen zeggen. 'Wat kunnen we doen op ons personeelsfeest?' is geen vraag. 'Hoe vieren we dat we na twee zware jaren weer grip hebben, zonder dat het voelt als een overwinningsfeest?' Dat is een vraag waar antwoorden op komen die iets betekenen.
De belangrijkste stap in een brainstorm gebeurt vóór de brainstorm. Formuleer de vraag. Schrijf hem op. Toets hem bij vier of vijf mensen. Als iedereen meteen 'duidelijk' zegt, is hij niet scherp genoeg. Een goede brainstormvraag roept verschillende interpretaties op.
Goede vragen bevatten altijd het moment (waarom nu?) en het gevoel dat je wilt opwekken. Net zo belangrijk: wat het niet mag worden. 'Hoe maken we van onze strategieweek iets waar mensen maandagochtend over praten, zonder dat het voelt als gedwongen enthousiasme?' Dat is een vraag die richting geeft zonder een antwoord te dwingen.
Begin nooit bij de vorm: dus niet bij 'we willen een festival' of 'we willen een gala'. De vorm is het eindpunt, niet het beginpunt. Wie start bij de vorm, eindigt bij een kopie van het evenement van vorig jaar.
Een brainstorm met alleen de directie levert directie-ideeën op, een brainstorm met alleen marketing levert marketing-ideeën op. Een brainstorm met drie tot zes mensen uit verschillende lagen en disciplines levert de beste ideeën. Mits één iemand het gesprek leidt.
Kies mensen die graag hardop denken, die durven tegenspreken en die het bedrijf kennen. Niet per se de meest creatieve mensen op papier. Vaak leveren mensen uit de operatie, de receptie of de klantenservice de scherpste inbreng. Zij horen wat er echt leeft.
De leider van de sessie is geen deelnemer. Die stelt vragen, vat samen en zorgt dat er stilte valt als dat nodig is. Zelf meedoen en leiden tegelijk werkt niet. Als je geen externe facilitator hebt, benoem dan één iemand die expliciet de rol pakt.
De grootste misvatting: een brainstorm is chaotisch. Een goede brainstorm is juist strak gestructureerd. Wij werken in rondes van 25 minuten, met pauzes ertussen om het brein te laten zakken.
Begin divergent. Alles mag. Doel: zoveel mogelijk associaties, verhalen, beelden en herinneringen. Geen oordeel, geen discussie, alleen verzamelen. Vaak komen hier de meest eerlijke dingen boven, dingen die mensen normaal niet zeggen in een vergadering.
Daarna wordt het thematisch. Je groepeert de output in clusters, niet op vorm (workshops, acts, eten) maar op gevoel. Welke clusters roepen energie op en welke voelen oud?
In de laatste ronde kies je de clusters met de meeste energie en duwt ze verder. Wat is het scherpst, wat werkt niet en wat ontbreekt nog? Pas hier komt de vorm in zicht, en die wijst zichzelf aan als je de eerdere rondes goed hebt gedaan.
Na de brainstorm heb je geen concept. Je hebt grondstof. Het moeilijkste deel begint nu: kiezen. Kiezen is pijnlijk, omdat elk goed idee dat je niet kiest iemand teleurstelt. Maar een concept dat alles wil zijn, wordt niets.
Gebruik filters om te kiezen. Past dit bij wie wij écht zijn? Een idee dat energie geeft maar niet past, werkt niet. Lost dit het probleem op waar de brainstormvraag over ging? Een idee dat leuk is maar het gevoel niet raakt, hoort in de volgende brainstorm thuis, niet in deze. Is dit ook uitvoerbaar? Een concept dat alleen op papier werkt is een kunstproject, geen evenement.
Wij schrijven na een brainstorm altijd één A4 uit: de titel, de kerngedachte, het gevoel en de drie belangrijkste momenten. Als dat A4 overtuigend leest, hebben we een concept. Als het voelt als een samenvatting van losse ideeën, moeten we terug naar de vraag.
Intern brainstormen heeft een nadeel: iedereen kent elkaar te goed. De aannames die al in het bedrijf leven, blijven onzichtbaar. Iemand die nooit bij jullie heeft gewerkt, ziet dingen die voor jullie onzichtbaar zijn geworden.
Wij zijn een bureau dat zowel concepten bedenkt als uitvoert. Dat betekent dat onze brainstorms anders lopen dan die van een puur creatief team. Wij denken meteen in haalbaarheid mee. Een idee dat technisch niet kan, krijgt van ons een alternatief dat hetzelfde gevoel opwekt en wel bouwbaar is. Dat voorkomt dat je drie weken later tegen een muur loopt.
Een brainstorm met Live Impact duurt standaard twee tot drie uur, met één facilitator en één conceptontwikkelaar. Vooraf verzamelen wij inbreng via korte gesprekken met enkele mensen uit je organisatie. Na afloop leveren wij binnen vijf werkdagen een concept-A4 met richting, kerngedachte en eerste beeld. Je beslist daarna of je verder wilt bouwen of nog een ronde wilt om de richting verder aan te scherpen.
Een goede brainstorm geeft geen lijst met ideeën. Hij geeft jou en je team het gevoel dat jullie weten welke kant je op wilt. Dat is geen creatieve truc, dat is een methode.
Wij begeleiden brainstormsessies als onderdeel van een concepttraject of als losse dienst als je alleen de richting wilt aanscherpen. De uitkomst is geen muur vol post-its, maar een helder beginpunt voor wat je bouwt.
Bel ons op +31 85 401 40 14 of stuur een mail naar hello@live-impact.nl.
Serieus Leuk.
Liever praten dan lezen? Vertel ons wat je van plan bent. We denken graag mee over wat bij je organisatie past, groot of klein.
